Yaşamın bir gerçeği olan ölümü çocuklara anlatırken her zamankinden çok daha dikkatli olunmalıdır. Çocuklar günlük yaşamda ölüm kavramına bir vesileyle şahit oluyorlar. Dizi ve filmlerde, sanal oyunlarda, gerçek hayatta…

Peki ölüm haberi çocuklara nasıl anlatılmalıdır?

4-10 yaş aralığında olan çocuklara ölüm anlatılırken ölümü dünyevi sebeplere işaret ederek aktarmak gerekir. Bu yaş aralığında çocukların soyut düşünce, neden-sonuç kurma becerileri yeterince gelişmediği için metafizik alana mümkün olduğunca atıfta bulunulmamalıdır. Ölümün sebebi aktarılırken detaya girilmemeli sade ve yalın cümleler kullanılmamalıdır.

ÖRNEK OLAY: Murat 5 yaşındadır. Babası uzun süredir kanser hastalığıyla mücadele etmektedir. Babası hastalığına karşı verdiği mücadeleyi kaybetmiş ve vefat etmiştir. Murat babasının neden öldüğünü merak etmekte büyüklerinden cevap beklemektedir. Murat'a verilecek;

Pedagojik Olmayan Yanıt (4-10 yaş aralığındaki çocuklar için): Murat, ölüm Allah’ın emri. Canı O verdi yine O alır. Bize sabretmek düşer.

Pedagojik Yanıt (4-10 yaş aralığındaki çocuklar için): Murat baban çok hastaydı. Hastalığı nedeniyle vefat etti.

Şayet açıklama Allah üzerinden yapılacak olursa yüksek ihtimalle Murat’ın zihninde Allah, olumsuz çağrışım uyandıracaktır hatta bu düşünce ileride düzeltilmezse dinden bile soğuyacaktır. Hastalık ise insanların genellikle istemedikleri ve zihinlerinde olumsuz çağrışım uyandıran bir kelimedir. Ölüm gibi insanı üzen olay hastalık gibi olumsuz bir kavramla aktarıldığında çocuk bu kavrama yine olumsuz anlam yükleyerek hayatına devam edecektir.

11 ve üzeri yaşta olan bireylere ölüm anlatılırken çocuğun aldığı din eğitiminin göz önünde bulundurulması gerekir. Doğru bir dini eğitim süreci geçiren çocuklar soyut düşünce, neden-sonuç kurma becerilerinin geliştiği 11 yaş ve sonrası dönemde ölümün yaşam kadar doğal bir gerçek olduğunu kavramakta zorluk yaşamaz. Bu gerekçe üzere metafiziksel alana atıf yapılarak açıklama yapılabilinir. Açıklamadan sonra çocuğun üzüntü ve yas sürecine saygı duyulmalıdır. Şayet bu yaş aralığındaki çocuklar doğru bir dini eğitim süreci geçirmemişlerse metafiziksel alanla ilişkili açıklama yapmamak olası bir önyargının oluşmaması için daha sağlıklı olacaktır.